Q&A
Câu hỏi 1: Bệnh co thắt đại tràng là gì, điều trị như thế nào?

Bệnh co thắt đại tràng là một tên gọi khác của hội chứng ruột kích thích. (Đặc điểm của bệnh này là dễ bị nhầm lẫn với bệnh viêm đại tràng. Người bệnh nên phân biệt bệnh co thắt đại tràng và bệnh viêm đại tràng mạn tính). 

Chẩn đoán, phát hiện đúng hội chứng ruột kích thích và nghiêm túc tuân theo phác đồ điều trị của bác sĩ có thể giúp giải quyết được bệnh.

- Các biện pháp chẩn đoán có thể bao gồm: Xét nghiệm máu, xét nghiệm phân, chụp X quang, nội soi đại tràng, sinh thiết mô bệnh học.

- Cách điều trị:

Chế độ ăn uống là quan trọng nhất, đặc biệt trong đợt đang có triệu chứng đau bụng. Kiêng ăn những thức ăn không thích hợp với chính mình (bệnh nhân tự tìm và đánh giá để lựa chọn hay không lựa chọn thức ăn đó).

Tránh những thức ăn sinh hơi nhiều như khoai tây, sắn; những chất kích thích hư rượu, cà phê, gia vị, các đồ uống có ga; thức ăn để lâu, bảo quản không tốt; không ăn gỏi hoặc đồ ăn sống; những hoa quả khó tiêu, có nhiều đường như xoài, mít, cam, quýt,…

Luyện tập: Tập đi ngoài đều đặn 1 lần/ ngày, massage bụng, luyện tập thư giãn, khí công…

Về dùng thuốc: có thể sử dụng thuốc Tây y điều trị các triệu chứng gây bệnh như thuốc giảm đau, giảm co thắt, chống sinh hơi, chống tiêu chảy, chống táo bón, an thần, gây ngủ.

Ngoài ra, bệnh nhân có thể cân nhắc sử dụng các thuốc Đông y phù hợp.

Câu hỏi 2: Vì sao phụ nữ thường mắc hội chứng ruột kích thích nhiều hơn nam giới?

Phụ nữ mắc chứng ruột kích thích nhiều hơn nam giới từ 2- 3 lần.

Nguyên nhân có thể do phụ nữ gặp nhiều vấn đề tâm lý hơn.

Trục thần kinh não ruột có hàng trăm triệu tế bào thần kinh. Khi thần kinh bị kích thích, thì tác động đến sự co bóp ở ruột già (đại tràng), theo 2 cách. Cách thứ nhất là đại tràng thắt lại, dẫn đến táo bón. Cách thứ 2 là đại tràng hoạt động co bóp quá nhiều, đẩy phân ra liên tục, dẫn đến tiêu chảy.

Do phụ nữ có nguy cơ bị căng thẳng, stress nhiều hơn nam giới nên thần kinh bị kích thích nhiều hơn, dẫn đến đại tràng co bóp bất thường, từ đó có nguy cơ mắc hội chứng ruột kích thích nhiều hơn.

Một số nghiên cứu còn cho rằng điều này còn do nội tiết tố của phụ nữ.

Câu hỏi 3: Hội chứng ruột kích thích có phải do ngộ độc thực phẩm không?

Chưa tìm được nguyên nhân chính xác gây hội chứng ruột kích thích.

Tuy nhiên có một số yếu tố có thể là tác nhân gây hội chứng này, bao gồm: nhiễm trùng, thay đổi chế độ ăn uống, ngộ độc thức ăn, vi khuẩn, sau phẫu thuật, dùng thuốc hoặc mất cân bằng về hormone, chất dẫn truyền thần kinh.

Câu hỏi 4: Mắc đi mắc lại hội chứng ruột kích thích, phải làm sao?

Trường hợp này có thể bệnh nhân nên đi khám lại, bác sĩ khám và kê đơn lại để sát với tình trạng bệnh. Không nên tự động mua thuốc theo đơn thuốc cũ, uống vừa không khỏi dứt được bệnh, vừa hại người.

Câu hỏi 5: Bà bầu bị chứng ruột kích thích có nguy hiểm không?

Phụ nữ có thai mắc chứng ruột kích thích có thể khó điều trị hơn.

Bản thân khi mang thai, hệ tiêu hóa đã bị chèn ép do thai nhi, phụ nữ thường bị táo bón do nhu động ruột giảm.

Nếu mắc thêm chứng ruột kích thích, bệnh táo bón sẽ càng nặng.

Vì vậy, bà bầu cần uống nhiều nước, ăn nhiều rau, hoa quả và tránh stress để không mắc chứng bệnh này.

Câu hỏi 6: Ăn đồ hải sản hay đồ tươi sống thì bị đau quặn bụng, đi ngoài liên tục là bệnh gì?

Tôi bị như vậy nhiều lần, nhưng đi nội soi thì không có vấn đề gì ở dạ dày, đại tràng. Mong bác sĩ cho lời khuyên!

Có những người mắc chứng ruột kích thích rất nhạy cảm với đồ ăn. Chỉ cần ăn thức ăn không hợp là đau nặng, đi ngoài nhiều, rất khổ sở. Vì vậy, nên ăn theo kiểu thăm dò. Ăn thử ít một với đồ ăn lạ miệng, nếu thấy bị đau bụng, đi ngoài thì tốt nhất nên dừng, không ăn thực phẩm đó nữa.

Câu hỏi 7: Hội chứng ruột kích thích có dẫn đến ung thư đại tràng không?

Hội chứng ruột kích thích không phải là bệnh ung thư và cũng không bao giờ biến chứng thành ung thư. Tuy nhiên, để tránh nhầm lẫn các triệu chứng của hội chứng ruột kích thích với những dấu hiệu sớm của ung thư đại trực tràng, bệnh nhân cần làm xét nghiệm đầy đủ.

Trước hết là cần làm nội soi đại trực tràng. Nếu chỉ mắc hội chứng ruột kích thích, bác sĩ sẽ không tìm thấy polyp, u ở trực tràng. Trực tràng không hề bị tổn thương.

Nếu là dấu hiệu sớm của ung thư đại trực tràng, bệnh nhân sẽ có những triệu chứng như: 1. Rối loạn phân: Hôm táo, hôm lỏng kéo dài; 2. Rối loạn đại tiện: Đi ngoài hay rặn, bị đau quặn khi đi ngoài, phân bị biến dạng (bởi phân phải đi qua khối u), đi ngoài xong vẫn muốn rặn tiếp; 3. Đi ngoài ra máu; 4. Đau quặn bụng, gầy sút.

Câu hỏi 8: Bị hội chứng ruột kích thích có cần uống kháng sinh không?

Trừ các trường hợp hội chứng ruột kích thích khởi phát do một nhiễm trùng đường tiêu hóa, còn lại đa phần các ca mắc hội chứng ruột kích thích thì không dùng kháng sinh, mà điều trị theo triệu chứng. Cụ thể:

- Nếu tiêu chảy: uống thuốc chống tiêu chảy như Smecta, Loperamide (Imodium)

- Nếu táo bón: Bổ sung chất xơ, nhuận tràng, bù dịch. Thuốc nhuận tràng như Duphalac, Bisacodyl, Lactulose, Sorbitol.

- Chống trầm cảm: Nếu có đau hoặc trầm cảm có thể dùng thuốc chống trầm cảm ba vòng (Amitriptyline, Nortriptyline).

Ngoài ra, trên thị trường đang có các loại thuốc điều trị hội chứng ruột kích thích như Spasmomen, MeteoSpasmyl. Người bệnh sau khi được chẩn đoán mắc hội chứng ruột kích thích, cần tuân theo đúng phác đồ điều trị của bác sĩ.

Ngoài các loại thuốc Tây y, bệnh nhân có thể cân nhắc lựa chọn sử dụng loại thuốc Đông y phù hợp.

Câu hỏi 9: Hội chứng ruột kích thích có chữa khỏi được không?

Do chưa tìm được nguyên nhân gây bệnh cụ thể của hội chứng ruột kích thích nên chưa có thuốc hoặc phác đồ điều trị khỏi dứt điểm bệnh.

Tuy nhiên, điều trị có thể làm giảm các triệu chứng và cải thiện chất lượng cuộc sống. Ngoài ra người bệnh nên cố gắng giảm bớt lo lắng, tránh mất ngủ kéo dài, luyện tập thể thao nhẹ nhàng phù hợp với sức khỏe. Bệnh nhân lưu ý hạn chế thức ăn có nhiều dầu mỡ, bơ sữa, đồ chiên rá, gia vị cáy nóng, không ăn nhiều hoa quả ngọt. Không nên uống rượu, bia, cà phê, nước có ga. Nên luyện tập đi ngoài đúng giờ hàng ngày.

Câu hỏi 10: Vì sao hội chứng ruột kích thích lại có liên quan đến vấn đề tim mạch?

Hội chứng ruột kích thích có một triệu chứng điển hình là bệnh nhân lo lắng thường xuyên, có người miêu tả là bị đánh trống ngực, có người bảo là mất ngủ, đau đầu... Với những trường hợp này, bác sĩ sẽ cho khám toàn diện, cụ thể: xét nghiệm công thức máu, điện não đồ, kiểm tra tim mạch... Các xét nghiệm này nhằm loại trừ bệnh lý tim mạch. Nếu xét nghiệm đầy đủ mà thấy tim mạch không có vấn đề gì, cùng với có đầy đủ các triệu chứng ở hệ tiêu hóa của hội chứng ruột kích thích, bác sĩ sẽ kết luận là mắc hội chứng đó.

Câu hỏi 11: Có được uống thuốc trị tiêu chảy/ chữa táo bón/nhuận tràng để cải thiện triệu chứng của hội chứng ruột kích thích không?

Nếu bệnh nhân có các triệu chứng tiêu chảy, táo bón hoặc đầy bụng, co cứng bụng... thì đều có thể sử dụng thuốc đề điều trị các triệu chứng nêu trên.

Tuy nhiên, hội chứng này có thể bị tái đi tái lại nhiều lần, vì vậy khi điều trị nên tuân theo phác đồ. Khi phác đồ kết thúc, bệnh nhân phải ngừng lại, cũng không nên sử dụng thuốc nhiều.

Song song với việc dùng thuốc, cần điều chỉnh chế độ ăn uống, tập luyện thể chất nhẹ nhàng, đặc biệt cần giảm căng thẳng, cân bằng giữa nghỉ ngơi và làm việc – như vậy mới có thể khỏi bệnh.

Câu hỏi 12: Làm sao phân biệt được bị hội chứng ruột kích thích hay viêm đại tràng?

Viêm đại tràng và Hội chứng ruột kích thích có những biểu hiện lâm sàng tương đối giống nhau. Tuy nhiên để phân biệt chính xác là Viêm đại tràng mạn tính hay Hội chứng ruột kích thích thì cần căn cứ thêm các yếu tố khác nhau trên lâm sàng giữa hai bệnh và nội soi đại tràng.

Các điểm khác nhau giữa viêm đại tràng và Hội chứng ruột kích thích như sau: Viêm đại tràng: đau bụng ít, trướng bụng vừa, phân có thể lẫn máu, khuôn phân ít thay đổi, ít mất ngủ, ít lo lắng. Nội soi có viêm, loét, xung huyết.

Hội chứng ruột kích thích: Đau bụng nhiều, trướng bụng, đầy hơi, khó trung tiện, phân không có máu, khuôn phân thường là dẹt, mất ngủ lo lắng thường xuyên, nội soi đại tràng bình thường.

Câu hỏi 13: Đau bụng thế nào là bị ruột kích thích?

Ở hội chứng ruột kích thích, bệnh nhân thường bị đau quặn bụng, có một số người có triệu chứng cơ bụng co, nổi cục cứng ở bụng.  

Đau của hội chứng này thường theo từng cơn, chính là hệ quả của co thắt đại tràng.

Đau bụng thường xảy ra khi bệnh nhân lo lắng, căng thẳng. Càng căng thẳng thì cơn đau bụng càng nặng.

Thông tin cập nhật
Địa điểm 11 nhà thuốc Vinfa tại Hà Nội
Tại sao chó hay đuổi bắt mèo?
[infographic] Bao lâu nên vệ sinh vật dụng trong nhà một lần?
Cha mẹ cần làm gì khi biết con bị tự kỷ?