Chủ tịch Hội điều dưỡng Việt Nam: Điều dưỡng viên phải tạo niềm tin cho người bệnh

Kiệm lời, cung cấp thông tin không đầy đủ và kịp thời của nhân viên y tế là một trong những hiện tượng thường gặp khi tới các cơ sở y tế ở nước ta hiện nay. Đây cũng là nguyên nhân làm người bệnh bức xúc. Do vậy, giải pháp nhằm cải thiện mối quan hệ trên được đặt ra cho người điều dưỡng..

Nhân dịp kỷ niệm ngày Điều dưỡng Quốc tế 12/5 và Tuần lễ Điều dưỡng Quốc tế từ ngày 7/5-13/5/2018 do Hội Điều dưỡng Việt Nam phát động, Gia Đình Mới đã phỏng vấn ông Phạm Đức Mục - Chủ tịch Hội Điều dưỡng Việt Nam để hiểu rõ hơn về hoạt động chăm sóc lấy người bệnh làm trung tâm của đội ngũ điều dưỡng.

PV: Thưa ông, cần hiểu hoạt động Chăm sóc y tế lấy người bệnh là trung tâm là như thế nào?

Ông Phạm Đức Mục: Theo Viện nghiên cứu Y học Mỹ (IOM): Chăm sóc lấy người bệnh là trung tâm (Patient Centered Care-PCC) là thiết lập quan hệ đối tác giữa cán bộ y tế với người bệnh và gia đình người bệnh, mọi can thiệp chuyên môn dựa trên nhu cầu của người bệnh, đồng thời cung cấp thông tin để người bệnh, gia đình bệnh nhân (GDDBN) cùng thầy thuốc đưa ra quyết định chăm sóc điều trị tốt nhất cho chính họ.

  Ông Phạm Đức Mục - Chủ tịch Hội Điều dưỡng Việt Nam

Ông Phạm Đức Mục - Chủ tịch Hội Điều dưỡng Việt Nam

Ở các nước phát triển như Mỹ, Canada mô hình Chăm sóc lấy người bệnh là trung tâm đã được khởi xướng từ những năm 1970 đến nay đã trở thành nguyên lý cung cấp dịch vụ y tế của các tổ chức chăm sóc sức khỏe và một trong 6 giải pháp thiết yếu của chăm sóc chất lượng cao.

PV:  Ở nước ta, hiện vào bệnh viện điều trị, người bệnh hay có những bức xúc vì không được giải thích đầy đủ. Theo ông, cần làm gì để hạn chế tình trạng này?

Ông Phạm Đức Mục: Người bệnh/GĐNB luôn mong muốn thiết lập mối quan hệ tốt với thầy thuốc, muốn được tham gia nhiều hơn vào việc cùng đưa ra các quyết định điều trị và chăm sóc cho chính họ. Các thông tin thiết yếu cần chia sẻ với NB/GĐNB gồm:Thông tin về chẩn đoán, tiến triển bệnh và kết quả điều trị; Thông tin về các hoạt động chăm sóc hằng ngày; Thông tin về chi phí; Thông tin về thời gian chờ khám, chờ mổ, chờ xét nghiệm, dự kiến kế hoạch ra viện v,v.. để người bệnh chủ động phối hợp với thầy thuốc.

Trong các bệnh viện hiện nay, các kênh thông tin cho NB/GĐNB còn nhiều khoảng trống và ngắt quãng nên chưa đáp ứng được sự mong đợi của người bệnh. Kiệm lời, cung cấp thông tin không đầy đủ và không kịp thời là một trong những nguyên nhân làm người bệnh bức xúc. Các chuyên gia y tế nghiên cứu về trải nghiệm của người bệnh đã khuyến cáo việc duy trì các thường quy đi buồng bệnh hằng ngày là giải pháp quan trọng nhất để cải thiện thông tin giữa thầy thuốc với người bệnh/GĐNB.

Ba hình thức đi buồng thường quy hằng ngày gồm: Đi buồng của bác sĩ và điều dưỡng vào mỗi buổi sáng; Đi buồng tại giường bệnh khi bàn giao ra và vào ca làm việc; và Đi buồng trong mỗi ca trực. Khi đi buồng, thầy thuốc và điều dưỡng kết hợp việc hỏi thăm người bệnh, lắng nghe ý kiến người bệnh, chia thông tin và cùng người bệnh/GĐNB trao đổi về kế hoạch điều trị và chăm sóc cho mỗi người bệnh trong ngày.

PV: Theo đánh giá của Tổ chức Y tế Thế giới “ Dịch vụ do điều dưỡng cung cấp là một trong những trụ cột của hệ thống dịch vụ y tế”. Họ là lực lượng cung cấp dịch vụ nhiều nhất, thường xuyên và liên tục nhất cho người bệnh. Theo ông, điều dưỡng viên cần làm gì để tạo cảm xúc tích cực cho người bệnh?

Ông Phạm Đức Mục: Người điều dưỡng chuyên nghiệp thực hiện hoạt động chuyên môn không chỉ thuần túy là làm đúng quy trình mà còn phải tạo cảm xúc tích cực để tạo niềm tin cho người bệnh. Điều dưỡng là công việc của trái tim. Người điều dưỡng phải nhạy cảm với đau đớn về thể chất và tinh thần của người bệnh, giúp đỡ người bệnh giảm nhẹ đau đớn và bớt lo lắng là thước đo về sự tận tụy với người bệnh của người điều dưỡng.

Do đó, người điều dưỡng ngoài việc tuân thủ quy trình kỹ thuật chuyên môn phải đặc biệt quan tâm tới cảm xúc của người bệnh để động viện họ an tâm điều trị. Những công việc chuyên môn thường quy như cho người bệnh uống thuốc, tiêm thuốc, thay băng của điều dưỡng cho người bệnh hằng ngày có thể người bệnh không nhớ nhưng nếu điều dưỡng viên tạo cảm xúc tích cực cho người bệnh, giúp người bệnh giảm nhẹ đau đớn và lo lắng có thể họ sẽ không bao giờ quên.

  So với các nước khu vực ASEAN, các bệnh viện của nước ta thiếu điều dưỡng nghiêm trọng

So với các nước khu vực ASEAN, các bệnh viện của nước ta thiếu điều dưỡng nghiêm trọng

PV:Điều dưỡng chiếm 70%  nhân lực bệnh viện và hoạt động chăm sóc điều dưỡng cũng chính là chăm sóc người bệnh. Theo ông cần có giải pháp gì Chăm sóc lấy người bệnh làm trung tâm được thực hiện theo đúng nghĩa của nó?

Ông Phạm Đức Mục: So với các nước khu vực ASEAN, các bệnh viện của nước ta thiếu điều dưỡng nghiêm trọng, thêm vào đó ĐDV phải làm công việc hành chính giấy tờ quá nhiều,  không đủ thời gian CSNB. Các bằng chứng nghiên cứu cho thấy thiếu điều dưỡng người bệnh thiệt thòi do tăng nhiễm khuẩn bệnh viện, tăng sai sót chuyên môn và tang tỷ lệ tử vong. Để đạt được tỷ lệ điều dưỡng theo đầu dân tương đương với Thái Lan phải tăng số điều dưỡng viên lên gấp 2 lần, bằng Malaysia phải tăng điều dưỡng gấp 3 lần và bằng tỷ lệ điều dưỡng theo dân số của Nhật Bản phải tăng điều dưỡng lên gấp 12 lần hiện nay.

Thực hiện nguyên lý chăm sóc lấy người bệnh là trung tâm  cần : Đào tạo CBYT tăng cường nhận thức về PCC. Thực hiện PCC cần sự vào cuộc của mọi CBYT và toàn hệ thống. Tuy nhiên, hiểu biết của CYBT về PCC chưa đầy đủ và mơ hồ. Vì vậy cần đào tạo cho sinh viên các trường Y và CBYT nhận thức và thực hành theo nguyên lý PCC. Nội dung đào tạo bao gồm: các nguyên tắc căn bản PCC và áp dụng PCC trong thực hành lâm sàng.

Bảo hiểm y tế cần chi trả ngày chăm sóc NB theo phân cấp chăm sóc. Cơ chế chi trả của BHYT định hướng kỹ thuật tất yếu sẽ tạo nên “nút thắt” chất lượng về CSNB. Bệnh viện sẽ tập trung vào các dịch vụ có thu, ít quan tâm phát triển dịch vụ CSNB, mà trên thực tế người bệnh đang có nhu cầu ngày càng cao. Cơ chế chi trả theo dịch vụ kỹ thuật tạo nên sự thiếu công bằng trong đội ngũ CBYT. Điều dưỡng làm nhiều nhưng không tạo ra kinh phí cho bệnh viện nên không được đánh giá đúng. Vì vậy, cần xem xét chi trả ngày CSNB, đặc biệt là chi trả ngày CSNB cấp I. Hiện nay, nhiều GĐNB đã phải thuê người chăm sóc người bệnh và phải chi trả cao từ 300.000-600.000 đồng/ngày chăm sóc.

Khôi phục nghề Hộ lý/Hỗ trợ chăm sóc trong bệnh viện. Nghề hộ lý vốn đã tồn tại nhiều năm trong các bệnh viện nước ta và hiện nay vẫn còn nhu cầu rất cao. Trước đây, không chỉ có bác sĩ, điều dưỡng, hộ sinh, kỹ thuật viên mà cả hộ lý cũng tham gia trực bệnh viện. Hoạt động CSNB vẫn cần hộ lý hoặc chăm sóc viên để thực hiện các công việc đơn giản như: thay ga, trải giường, vệ sinh người bệnh, vận chuyển người bệnh, ghi hồ sơ hành chính, lấy mạch nhiệt độ... không nhất thiết phải sử dụng điều dưỡng cao đẳng và đại học. Mô hình nhân lực điều dưỡng các nước vẫn sử dụng 20%-30% hộ lý hoặc chăm sóc viên thực hiện các công việc CSNB cơ bản không mang tính kỹ thuật.

Chỉ khi đánh giá được vai trò và vị trí của người điều dưỡng trong bệnh viện, đồng thời tạo ra những cơ chế chính sách phù hợp, lúc đó người bệnh mới thực sự là trung tâm của mọi chăm sóc y tế.

PV: Sắp tới là ngày Quốc tế Điều dưỡng 12/5 và Tuần lễ Điều dưỡng Quốc tế năm 2018 (từ 7/5-13/5/2018) Hội Điều dưỡng sẽ có những hoạt động gì thưa ông?

Ông Phạm Đức Mục: Mục đích Tuần lễ Điều dưỡng quốc tế nhằm tôn vinh những đóng góp to lớn của điều dưỡng với người bệnh, ngành y tế và xã hội. Động viên điều dưỡng viên yêu nghề, tự hào, tự tôn nghề nghiệp, tiếp tục nâng cao chất lượng chăm sóc người bệnh, đồng thời thu hút lớp trẻ vào nghề điều dưỡng. Chủ đề của Ngày Quốc tế điều dưỡng năm  nay là: Điều dưỡng hướng tới mục tiêu: Sức khỏe là quyền con người.

Trong thời gian này, Hội Điều dưỡng Việt Nam kêu gọi mỗi điều dưỡng dành ít nhất một ngày nghỉ bù để tham gia các hoạt động hướng về người bệnh như chăm sóc người bệnh, nói chuyện với người bệnh, hướng dẫn tư vấn cách chăm sóc và phòng bệnh, giáo dục sức khỏe cho người bệnh và người nhà người bệnh.

Các chi hội Điều dưỡng, các bệnh viện tổ chức kỷ niệm ngày điều dưỡng quốc tế, các diễn đàn trao đổi kinh nghiệm nghề nghiệp, các hoạt động dã ngoại gắn kết điều dưỡng và tổ chức các buổi nói chuyện cập nhật về ngành điều dưỡng cho điều dưỡng viên và người bệnh.

Xin cảm ơn ông!

© CƠ QUAN CHỦ QUẢN: VIỆN NGHIÊN CỨU GIỚI VÀ PHÁT TRIỂN. 

Giấy phép hoạt động báo chí điện tử số 292/GP-BTTTT ngày 23/6/2017; Giấy phép bổ sung số 368/GP-BTTTT ngày 28/7/2017 do Bộ Thông tin- Truyền thông cấp.

Tổng biên tập: Đặng Thị Viện. Phó Tổng biên tập: Trần Trọng An. Tổng TKTS: Nguyễn Quyết

Toà soạn: Khu Đô thị mới Văn Quán, Phúc La, Hà Đông, Hà Nội. Xem thêm thông tin về Gia Đình Mới  / About Gia Đình Mới

Văn phòng hoạt động: 1A-C4 Làng quốc tế Thăng Long, phường Dịch Vọng, quận Cầu Giấy, Hà Nội. Điện thoại: 0868-186-999, email: toasoan@giadinhmoi.vn